Uluslararası öğrenciler için sağlık: NHS ve IHS

Çocukları İngiltere'ye gitmeden önce aileler genellikle iki soru sorar: Hastalanırsa ne olacak ve hangi masrafları biz ödeyeceğiz? Cevap büyük ölçüde vizenin süresine bağlıdır. Uzun programlara giden öğrenciler vizeyle birlikte sağlık katkı payını (Immigration Health Surcharge, IHS) öder ve ardından İngiltere'nin kamu sağlık sistemi NHS'ten (National Health Service) yararlanabilir. Kısa kurslara gelen öğrenciler ise genellikle sigortaya güvenir.

Aşağıdaki rakamları Ekim 2026'da GOV.UK sitesinden kontrol ettik.

Sağlık katkı payı (IHS)

Çocuğunuz Öğrenci ya da Çocuk Öğrenci vizesine veya 6 aydan uzun herhangi bir vizeye başvuruyorsa, IHS çevrim içi başvurunun bir parçası olarak ödenir. Ekim 2026 itibarıyla öğrenciler ve 18 yaş altındaki herkes için tutar yılda 776 sterlindir. Ödeme vizenin tüm süresi için peşin yapılır; tam yılların dışında kalan 6 ay veya daha kısa bir ek süre yarım yıl, 6 aydan uzun bir ek süre ise tam yıl sayılır. Vize türleri ve ücretleri için öğrenci vizeleri rehberimize bakabilirsiniz.

Vize başladığı andan itibaren çocuğunuz NHS hizmetlerinden, İngiltere'de yaşayan biri gibi büyük ölçüde ücretsiz yararlanabilir. Ancak reçeteli ilaçlar, diş tedavisi ve göz muayenesi gibi bazı hizmetler ücretlidir. İngiltere'de (England) bir gencin bu ücretleri ödeyip ödemeyeceği yaşına ve tam zamanlı eğitimde olup olmadığına göre değişebilir. Bu konuda NHS'in web sitesine bakın ya da aile hekimine sorun.

Kısa kurslar ve ziyaretçiler

Yurt dışından 6 ay veya daha kısa süre için başvurursanız, örneğin bir yaz okulu ya da kısa bir İngilizce kursu için standart ziyaretçi vizesi alırsanız, IHS ödemezsiniz. Bu, çocuğunuzun NHS hastane tedavisi açısından genellikle güvence altında olmadığı anlamına da gelir. NHS'in İngiltere'de (England) uygulanan ücretlendirme kurallarına göre yurt dışından gelen ziyaretçilerden, bir muafiyet yoksa hastane tedavilerinin çoğu için NHS maliyetinin yüzde 150'si alınır.

Bazı hizmetler herkes için ücretsizdir; aile hekimi muayenesi, acil serviste (A&E) verilen tedavi ve NHS 111 danışma hattı bunlar arasındadır. Ancak ziyaretçi acil servisten sonra hastaneye yatırılırsa bu tedavi ücretlendirilebilir. Kısa süreli her konaklama için tedaviyi ve gerektiğinde ülkeye geri nakli (repatriation) kapsayan bir seyahat sağlık sigortası yaptırın. Yaz okulunun sigorta sağlayıp sağlamadığını ya da belirli bir poliçe isteyip istemediğini de kontrol edin.

Aile hekimine (GP) kayıt

GP (general practitioner), çoğu sağlık sorununda ilk başvurulan aile hekimidir. Çocuğunuz kaydını hastalandığında değil, ilk bir iki hafta içinde yaptırmalıdır.

• NHS'e göre kayıt için kimlik, adres belgesi ya da göçmenlik statüsü belgesi gerekmez; NHS numarası da şart değildir.
• Birçok sağlık merkezi (GP surgery), NHS web sitesi üzerinden çevrim içi kayıt kabul eder. Kayıttan sonra randevular çoğu merkezde telefonla ya da çevrim içi alınır.
• Merkez yeni hasta almıyorsa ya da adresiniz hizmet bölgesinin dışındaysa kaydı reddedebilir; bu yüzden okula veya dönem içindeki adrese yakın bir merkez seçin.
• Üniversiteler genellikle öğrencileri yakındaki, bazen kampüs içindeki bir merkeze yönlendirir. Yatılı okulların çoğunda bir sağlık birimi ya da okul hemşiresi ve yerel bir aile hekimiyle yapılmış bir düzenleme bulunur; çocuğunuzun okulunda bunun nasıl işlediğini sorun.

Hangi durumda nereye başvurulur?

• Eczane: soğuk algınlığı, boğaz ağrısı gibi hafif rahatsızlıklar için tavsiye ve reçetesiz ilaçlar.
• Aile hekimi (GP): süregelen ya da acil olmayan sorunlar, reçeteler ve sevkler. İngiltere'de uzman doktora genellikle ancak aile hekiminin sevkiyle gidilir; bu durum Türkiye'den gelen birçok aileyi şaşırtır.
• NHS 111: İngiltere'de (England) acilen sağlık danışmanlığına ihtiyacınız olduğunda ve nereye gideceğinizden emin olmadığınızda 111'i arayın ya da çevrim içi hizmeti kullanın.
• 999 ya da acil servis (A&E): yalnızca gerçek acil durumlar için.

Yola çıkmadan önce hazırlanacaklar

• İngilizce kısa bir sağlık özeti: kronik rahatsızlıklar, alerjiler, geçirilmiş ameliyatlar ve aşılar.
• Düzenli kullanılan ilaçlardan ilk haftalara yetecek kadar, reçetesiyle birlikte. Marka adları ülkeden ülkeye değiştiği için etken maddenin adını da not edin. Bazı ilaçlar İngiltere'de farklı bir statüde olabilir; yola çıkmadan önce Türkiye'deki doktorunuzla olası alternatifleri konuşun.
• Süreklilik gerektiren bir tedavi varsa uzman raporlarının tercümeli kopyaları.
• Gözlük ya da lens reçetesi ve yola çıkmadan önce yaptırılmış bir diş kontrolü.

Ruh sağlığı da en az beden sağlığı kadar önemlidir. Okullar ve üniversiteler psikolojik danışmanlık ve iyi oluş (wellbeing) desteği sunar; aile hekimi de öğrenciyi NHS hizmetlerine yönlendirebilir. İlk haftalarda uyum süreci yazımızda sıla hasretini ve ne zaman yardım istemek gerektiğini anlatıyoruz.

YES nasıl yardımcı olur?

Yola çıkmadan önce sağlık düzenlemelerini sizinle birlikte gözden geçirmekten memnuniyet duyarız: vize başvurusundaki IHS ödemesi, kısa kurslar için sigorta ve okulun ya da üniversitenin sağlık hizmetlerini nasıl yürüttüğü. Çocuğunuz ister bir yaz okuluna ister daha uzun bir programa gidecek olsun, sorularınız için bize ulaşın.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da vize danışmanlığı yerine geçmez. Kurallar değişebilir; başvurmadan önce resmî kaynakları mutlaka kontrol edin.