Hazırlık yılı (foundation year), öğrencileri İngiltere'deki bir lisans programının ilk yılına hazırlayan, bir yıl süren programdır. Türk üniversitelerindeki İngilizce hazırlık sınıfıyla karıştırılmamalıdır: Akademik İngilizcenin yanında genellikle seçilen alana göre dersler de içerir. Türkiye'den gelen pek çok öğrenci için lise diploması ile İngiliz lisans eğitimi arasındaki köprüdür. Özellikle bir üniversite lise diplomasını doğrudan kabul için ya da öğrencinin istediği bölüm için yeterli saymadığında bu yol öne çıkar.
UCAS bunun nedenini sade bir şekilde açıklıyor: İngiltere'deki öğrenciler, pek çok ülkedeki öğrencilere göre okulda bir yıl daha fazla geçirir. Hazırlık yılı, uluslararası öğrencileri aynı düzeye getirirken akademik İngilizceyi ve temel çalışma becerilerini de geliştirir.
İki tür hazırlık yılı
Bu terim iki farklı şey için kullanılır ve teklifleri karşılaştırırken aradaki fark önemlidir.
- Entegre hazırlık yılı (integrated foundation year). Hazırlık yılı lisans programının bir parçasıdır; dolayısıyla programın tamamı bir yıl uzar. UCAS'ta Mechanical Engineering with an Integrated Foundation Year gibi bir adla yer alır ve öğrenci diğer lisans adayları gibi UCAS üzerinden başvurur.
- Uluslararası hazırlık programı (international foundation programme). Uluslararası öğrenciler için tasarlanmış, bir yıl süren ayrı bir programdır. Başvuru genellikle doğrudan üniversiteye ya da programı yürüten koleje yapılır. İstenen notlara ulaşan öğrenciler ardından ayrı bir aşama olan lisans programına geçebilir.
Hazırlık yılı kimlere uygun?
- Okulu, notları ya da diploması bir üniversitenin doğrudan kabul koşullarını karşılamayan öğrencilere. Örneğin Queen Mary University of London, listesinde yer almayan okullardan gelen ya da not ortalaması asgari düzeyin altında kalan lise diploması sahiplerini hazırlık programları için değerlendiriyor.
- Alan bilgisinin yanında akademik İngilizcesini geliştirmek için zamana ihtiyaç duyan öğrencilere.
- Alan değiştiren öğrencilere; örneğin beklenen matematik düzeyine sahip olmadan mühendisliğe yönelenlere.
- Lisansa başlamadan önce bir yıl daha düzenli destekten yararlanacak, yaşça küçük öğrencilere.
Hazırlık yılının kendi giriş koşulları da farklılık gösterir. Örneğin Birmingham Üniversitesi, hazırlık programı için 12. sınıfta en az 70/100 genel puan; mühendislik ve fizik bilimleri yolu (Engineering and Physical Sciences pathway) için ayrıca matematikte en az 70/100 istiyor. A-level, IB ve bir Türk üniversitesinde tamamlanmış bir yıl gibi diğer yolları Türkiye'den öğrenciler için giriş koşulları yazımızda ele alıyoruz.
Seçmeden önce sorulacak sorular
- Lisansa geçmek için hazırlık yılında hangi notu almam gerekiyor; bu nota ulaşırsam geçiş garanti mi?
- Hangi lisans programlarına geçebilirim; popüler programlarda sınırlama ya da istisna var mı?
- Hazırlık yılı sonuçlarımla başka üniversitelere de başvurabilir miyim?
- Program ana kampüste, üniversitenin kendi öğretim elemanlarıyla mı veriliyor, yoksa ayrı bir kolejde mi?
- Sınıflar ne kadar kalabalık ve programda ne kadar İngilizce desteği var?
- 18 yaşından küçük öğrenciler için konaklama, gözetim ve rehberlik (pastoral care) imkânları neler?
- Geçiş notunu çok az bir farkla kaçırırsam ne olur?
Geçiş kurallarını yazılı olarak isteyin ve teklif belgesiyle birlikte saklayın.
Pratik konular: zamanlama, maliyet ve vize
Zamanlama ve maliyet
Uluslararası hazırlık programlarına genellikle doğrudan başvurulduğu için son tarihleri UCAS değil, üniversite ya da programı yürüten kolej belirler. Bazı programların yıl içinde birden fazla başlangıç tarihi de vardır. Yine de erken başvurun: Popüler programlardaki kontenjanlar dolabilir; vize, konaklama ve yolculuk hazırlıkları da zaman alır. Bütçenizi tam bir yıllık ek eğitim ücreti ve yaşam gideri için planlayın. Vize reddedilirse ya da öğrenci giriş koşullarını karşılayamazsa ödenen depozitonun iade edilip edilmeyeceğini mutlaka sorun.
İngilizce ve vize koşulları
İngiltere öğrenci vizesi (Student visa) için gereken İngilizce düzeyi, eğitimin düzeyine göre değişir. GOV.UK sitesindeki kurallara göre lisans düzeyinin altındaki programlar için CEFR B1, lisans ve üzeri programlar için B2 düzeyi gerekir. Ayrı bir uluslararası hazırlık programı genellikle lisans düzeyinin altındadır, ardından gelen lisans programı ise değildir. Bu nedenle her aşama için hangi İngilizce belgesinin istendiğini ve bir aşamadan diğerine geçerken yeni bir vize başvurusu gerekip gerekmediğini kontrol edin. Üniversitenin uluslararası ofisi kendi programları için bunu teyit edebilir. Aileler her zaman GOV.UK sitesindeki güncel kurallara uymalıdır; biz planlamaya yardımcı oluyoruz, hukuki danışmanlık vermiyoruz.
Kayıp bir yıl mı, yatırım mı?
Bazı aileler hazırlık yılını kayıp bir yıl olarak görür. Oysa iyi seçilmiş bir program, lisansın ilk yılını çok daha kolay hâle getirebilir; çünkü öğrenci İngiliz eğitim sistemine, değerlendirme yöntemlerine ve bağımsız çalışmaya zaten alışmış olarak başlar. Önemli olan, programı yalnızca giriş koşullarına göre değil, sonunda nereye götürdüğüne göre seçmektir.
Asıl eksik alan bilgisi değil de İngilizce ise, akademik İngilizce (EAP) programı daha doğru bir ilk adım olabilir.
YES nasıl yardımcı olur?
Ailelerin hazırlık programlarını diğer seçeneklerle karşılaştırmasına yardımcı oluyor, herhangi bir belge imzalanmadan önce geçiş kurallarını birlikte ayrıntılı biçimde inceliyoruz. Üniversite başvuru desteğimiz hakkında bilgi alabilir ya da çocuğunuzun seçeneklerini konuşmak için bize ulaşabilirsiniz.
Ailelerin sorduğu sorular
Hazırlık yılı lisans programında yer garantisi verir mi?
Her zaman değil. Pek çok program, öğrenci belirli bir nota ulaşırsa belirli lisans programlarına geçiş imkânı tanır, ancak kurallar farklıdır. Geçiş koşullarını yazılı olarak isteyin.
Entegre hazırlık yılı ile uluslararası hazırlık programı aynı şey mi?
Hayır. Entegre hazırlık yılı, UCAS üzerinden başvurulan bir lisans programının parçasıdır. Uluslararası hazırlık programı ise genellikle doğrudan başvurulan ayrı bir programdır ve öğrenci bunu tamamladıktan sonra lisansa geçer.
Hazırlık yılı eğitim süresini ne kadar uzatır?
Genellikle bir akademik yıl. Ardından gelen lisans eğitimi Birleşik Krallık'ın büyük bölümünde üç, İskoçya'da dört yıl sürer.
Kaynaklar ve ek okuma
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da vize danışmanlığı yerine geçmez. Kurallar değişebilir; başvurmadan önce resmî kaynakları mutlaka kontrol edin.
