Ailelerin en sık sorduğu sorulardan biri, İngiltere'de yatılı okula başlamak için en doğru zamanın ne olduğudur. Dürüst yanıt, bunun çocuğa bağlı olduğudur; ancak okul sisteminin kendisi de bu seçimi şekillendirir. Yatılı ortaöğretim okulları (senior school) öğrencileri genellikle birkaç sabit noktada alır: 11+, 13+ ve 16+. Bu giriş noktalarının her birinin kendine özgü sınavları ve takvimi vardır.
Baştan bilinmesi gereken bir nokta var: İngiliz okulları çocukları genellikle Türkiye'de bitirdikleri sınıfa göre değil, yaşlarına göre sınıflara (year group) yerleştirir. Çocuğunuzun hangi sınıfa gireceğini okul, doğum tarihine bakarak belirler.
İngiliz okul yılları nasıl ilerler?
Ulusal müfredatta (national curriculum) Year 7, 8 ve 9 (11-14 yaş) Key Stage 3 adı verilen evreyi oluşturur; Year 10 ve 11 (14-16 yaş) ise GCSE yıllarıdır. Sixth form olarak anılan Year 12 ve 13, A-level ya da IB Diploma ile tamamlanır. Özel okullar ulusal müfredatı izlemek zorunda değildir, ancak çoğu aynı sınıf düzenini kullanır. Üç ana giriş noktası da bu aşamalarla örtüşür: Year 7 (11+), Year 9 (13+) ve Year 12 (16+).
11+: Ortaöğretime en baştan başlamak
11+ girişte çocuğunuz Year 7'ye diğer öğrencilerle birlikte, arkadaş grupları henüz oluşurken başlar. Kız okullarının birçoğu ana öğrenci alımını bu yaşta yapar. Common Entrance sınavlarını hazırlayan ISEB de İngilizce, matematik ve fen sınavlarından oluşan 11+ Common Entrance'ın ağırlıklı olarak özel kız okullarınca kullanıldığını belirtiyor.
Bu yolun avantajı zamandır: GCSE'lerden önce uyum sağlamak, İngilizcede kendine güvenmek ve sağlam bir okul geçmişi oluşturmak için beş yıl. Zorluğu ise yaştır. Evden çok uzakta yaşayan 11 yaşındaki bir çocuk, küçük yaştaki yatılı öğrencilere çok iyi bakan bir okula ve yakınında güvenilir bir vasiye ihtiyaç duyar. Çocuğunuzun uzun ayrılıklarla nasıl başa çıktığını iyi düşünün.
13+: Geleneksel giriş noktası
Özellikle hazırlık okulu (prep school) geleneği güçlü olan birçok yatılı okul, ana öğrenci alımını 13+ yaşta Year 9'a yapar. Seçim süreci ise çok daha önce başlar. Bazı okullar, öğrencilerin çoğunlukla Year 6 ya da 7'de girdiği ISEB Common Pre-Test sınavlarını kullanır; ardından mülakat ve bazı durumlarda Year 8'de Common Entrance sınavları gelir. Uluslararası adaylar ise çoğunlukla okulun kendi sınavları ya da UKiset gibi bir sınavla değerlendirilir. Seçenekleri UKiset ve okul giriş sınavları yazımızda anlattık.
13 yaşında başlamak, Year 10'da başlayan GCSE derslerinden önce uyum için iki yıl kazandırır; bu yaştaki öğrenciler de biraz daha bağımsızdır. Türkiye'deki aileler için 13+ giriş, kararın çoğu zaman çocuk 10-11 yaşlarındayken verilmesi anlamına gelir. Bu yüzden konuyu erkenden konuşmaya başlayın.
16+: Sixth form'a katılmak
16+ girişte öğrenci, iki yıllık A-level ya da IB Diploma programı için Year 12'ye başlar. Üniversite başvurusu için İngiliz bir yeterlilik almak isteyen öğrenciler arasında popüler bir yoldur ve evden uzakta geçen yılların sayısı daha azdır. Okullar adayları genellikle seçecekleri derslerle bağlantılı sınavlar, mülakat ve okul raporlarıyla değerlendirir; ayrıca asgari bir İngilizce düzeyi şart koşar.
Bu yolun zorluğu temposudur. Sixth form dersleri hızla ilerler, üniversite başvuruları Year 13'te yapılır ve yeni gelen öğrenci, çoğu zaman 11 ya da 13 yaşından beri birlikte olan bir sınıfa uyum sağlamak zorundadır. Gelmeden önce güçlü bir İngilizce düzeyine ulaşmak gerçekten fark yaratır.
Vize kuralları ve karar
- Child Student vizesi, özel bir okulda okuyacak 4-17 yaş arasındaki öğrenciler içindir.
- Başvuru sırasında 16 yaşından küçük olan öğrenciler için vize, en fazla altı yıllık bir programı ve ardından dört ayı kapsayabilir. 16 ya da 17 yaşındakiler için bu süre en fazla üç yıl artı dört aydır.
- 16 ya da 17 yaşındaki öğrenciler, anne babalarının onayıyla bunun yerine Student vizesine başvurabilir. Okul, hangi vize türü için sponsorluk yaptığını size söyleyecektir.
- Ebeveynin çocuğuyla birlikte İngiltere'de yaşamasını sağlayan Parent of a Child Student vizesi, yalnızca çocuk ya da Child Student vizesi olan bir kardeşi 12 yaşından küçükken alınabilir. Daha büyük çocuklar için planınızı İngiltere'deki uygun bir vasi üzerine kurmanız gerekir.
Kuralların ötesinde, genellikle üç soru kararı netleştirir. Çocuğunuz duygusal olarak ve İngilizce açısından hazır mı? En önemli sınavlardan, yani GCSE ya da A-level'dan önce uyum sağlamak için yeterli zamanı olacak mı? Aile, plan süresince her yıl hem maddi açıdan hem de yolculuklar açısından bu yükü taşıyabilir mi? Bazı aileler çocuğun hazır olup olmadığını önce bir yaz okuluyla deniyor; bunun nasıl işlediğini yatılı okula ilk adım olarak yaz okulu yazımızda anlattık.
YES nasıl yardımcı olur?
Başlangıç yaşı, ailelerle yaptığımız ilk konuşmalardan biridir. Çocuğunuzun yaşını, İngilizcesini ve kişiliğini her okulun kabul takvimiyle birlikte değerlendiriyor, başlangıç tarihinden geriye doğru bir plan yapmanıza yardımcı oluyoruz. Yatılı okul hizmetimizi inceleyebilir ya da konuyu konuşmak için bize ulaşabilirsiniz.
Ailelerin sorduğu sorular
14 ya da 15 yaşında başvurmak için geç mi?
Bazı okullar GCSE derslerinin başladığı Year 10'a öğrenci kabul eder, ancak kontenjan daha azdır ve programa ortadan katılmak daha zordur. GCSE sınav yılı olan Year 11'de okula başlamak genellikle önerilmez.
Çocuğum Türkiye'deki okul karneleriyle sixth form'a başvurabilir mi?
Evet. Okullar uluslararası adayları kendi sınavları, mülakat ve okul raporlarıyla değerlendirir ve bir İngilizce şartı koyar. Karne ve transkript çevirilerini başvurudan epey önce hazırlayın.
İngilizcesi yetersizse çocuğum daha alt bir sınıfa mı yerleştirilir?
Okullar genellikle öğrenciyi yaşına uygun sınıfa yerleştirir ve İngilizce desteğini ayrıca verir; ancak her okul bunu duruma göre değerlendirir.
Kaynaklar ve ek okuma
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da vize danışmanlığı yerine geçmez. Kurallar değişebilir; başvurmadan önce resmî kaynakları mutlaka kontrol edin.
