İngiltere'deki özel okullar için tek bir ulusal giriş sınavı yoktur. Her okul öğrencilerini nasıl seçeceğine kendisi karar verir ve çoğu birkaç unsuru bir araya getirir: bir muhakeme testi, İngilizce ve matematik sınavları, mülakat ve öğrencinin mevcut okulundan gelen raporlar. Yurt dışındaki aileler için bu tablo kafa karıştırıcı olabilir. Bu yazıda en sık karşılaşacağınız sınavları sade bir dille anlatıyoruz.
Sınavlar giriş yaşına göre de değişir; giriş noktalarının nasıl işlediğini 11+, 13+ ve 16+ giriş yazımızda ele aldık.
UKiset
UKiset, İngiliz müfredatıyla eğitim veren okullara giriş için tasarlanmış bir değerlendirmedir. 2013'te Gabbitas tarafından oluşturulmuş ve Cambridge University Press & Assessment ile birlikte geliştirilmiştir. 9,5-18 yaş arasındaki öğrencilere yöneliktir ve hem akademik potansiyeli hem de İngilizceyi ölçer. UKiset'in açıklamasına göre sınav şu bölümleri kapsar:
- kelime bilgisi, matematik ve sözel olmayan muhakeme (non-verbal reasoning)
- Cambridge'in Linguaskill sınavıyla ölçülen ve CEFR düzeyi veren İngilizce okuma ve dinleme
- yaratıcı yazma
Sınava evden, çevrim içi gözetim (online invigilation) ile girilebilir; ihtiyacı olanlar için onaylı sınav merkezleri de vardır. Sonuçlar genellikle üç iş günü içinde işlenir, ayrıntılı profil en fazla beş okula gönderilebilir, sonuçlar bir yıl geçerlidir ve öğrenci sınavı üç ay sonra tekrarlayabilir. Her okul UKiset kullanmadığı için kayıt yaptırmadan önce okulların koşullarını kontrol edin.
ISEB Common Pre-Test
Bağımsız Okullar Sınav Kurulu (Independent Schools Examinations Board, ISEB), Common Pre-Test adı verilen dört çevrim içi ve uyarlanabilir (adaptive) sınav düzenler: matematik, İngilizce (okuduğunu anlama ve dil bilgisi), sözel muhakeme ve sözel olmayan muhakeme. Öğrenciler bu sınavlara genellikle Year 6 ya da Year 7'de, sonbahar ve ilkbahar dönemleri arasında, Year 7'ye giriş ya da ertelenmiş Year 9 girişi için girer. Sınavlar bir gözetim merkezinde yapılır; bu merkez öğrencinin İngiltere'deki ya da yurt dışındaki okulu veya British Council gibi onaylı bir merkez olabilir. Öğrenci sınava bir kez girer ve sonuçlar başvurduğu tüm okullarla paylaşılır.
Sınavlar uyarlanabilir olduğu için sorular önceki yanıtlara göre zorlaşır ya da kolaylaşır. Ekrandaki formata alışmak işe yarar; yoğun ezber ise genellikle yaramaz.
Common Entrance ve burs sınavları
Common Entrance (CE), ISEB'in hazırlık okulunun (prep school) sonunda girilen yazılı sınavlarıdır:
- 11+ CE: Year 6'da, kasım ya da ocak ayında girilir; İngilizce, matematik ve fen sınavlarından oluşur ve ağırlıklı olarak özel kız okullarınca kullanılır.
- 13+ CE: Year 8'de kasım, ocak ya da mayıs/haziran döneminde girilir; İngilizce, matematik ve fen zorunludur, tarih, coğrafya, yabancı diller, Latince ve antik uygarlıklar (classics) gibi derslerde isteğe bağlı sınavlar vardır.
- Common Academic Scholarship Examination (CASE): 13+ düzeyinde akademik bursa aday öğrenciler için ISEB'in hazırladığı burs sınavlarıdır; hangi sınavlara girileceğini okul seçer ve sınavları okul notlandırır.
İngiltere'deki hazırlık okullarında okuyan öğrenciler genellikle CE müfredatını izler; uluslararası adaylar ise daha çok okulların kendi sınavlarıyla değerlendirilir. ISEB, 2026 yılı mayıs ayında Common Entrance'ın nasıl gelişeceği konusunda okulların görüşüne başvuracağını açıkladı. Bu nedenle her okulun sizin giriş yılınız için istediği sınavları mutlaka teyit edin.
Okulların kendi sınavları ve mülakatlar
Birçok okul uluslararası adaylar için kendi değerlendirmelerini yapar; bunlar çoğunlukla çevrim içidir ve bazen öğrencinin kendi okulunda uygulanır. 16+ girişte, öğrencinin okumayı planladığı derslerden sınavlar, bir İngilizce testi ve bazen kısa bir kompozisyon beklenir. Okulların neredeyse tamamı mülakat da yapar; yurt dışındaki aileler için bu görüşme genellikle görüntülü olur. Mülakatlar çocuğu zor durumda bırakmak için yapılmaz: Öğretmenler çocuğunuzun nasıl düşündüğünü, nelerden keyif aldığını ve neden yatılı okumak istediğini duymak ister.
Okullar ayrıca mevcut okuldan raporlar ve bir referans mektubu ister. Türkçe belgelerin çoğu zaman yeminli tercüman aracılığıyla çevrilmesi gerekir ve bu süreç zaman alır. Ayrıntıları transkript, çeviri ve referans mektupları yazımızda bulabilirsiniz.
Sakin ve doğru bir hazırlık
- Her gün İngilizce okuyun: roman, gençler için yazılmış haberler, çocuğunuzun ilgi duyduğu konularda kurgu dışı kitaplar.
- Formata yabancı kalmaması için birkaç süreli, ekrandan çözülen deneme yapın; ama her hafta sonunu sınav pratiğine çevirmeyin.
- Düzenli olarak zihinden işlem çalışın ve problemlerin nasıl çözüldüğünü birlikte konuşun.
- Okul, hobiler, yakın zamanda okunan bir kitap ve güncel olaylar üzerine İngilizce bir mülakat sohbeti prova edin.
- Öğrenme güçlüğü gibi bir durum varsa okullara erkenden bildirin; böylece sınav düzenlemelerini (access arrangements) değerlendirebilirler.
- Her okul için kayıt son tarihlerini, sınav dönemlerini ve mülakat günlerini tek bir takvimde tutun.
Aşırı hazırlanmış çocuklar mülakatta kendilerini iyi ifade edemeyebilir ve okula başladıklarında zorlanabilir. Okullar çocuğunuzun gerçek resmini görmek ister; gerçek resim de doğru okula götürür.
YES nasıl yardımcı olur?
Kısa listenizdeki her okulun hangi sınavları istediğini, bunlara ne zaman kaydolmanız gerektiğini ve çocuğunuzun nasıl sakin bir şekilde hazırlanabileceğini Türkçe ya da İngilizce olarak birlikte planlıyoruz. Yatılı okul hizmetimiz hakkında bilgi alabilir ya da çocuğunuzun yaşını ve planladığınız başlangıç tarihini yazarak bize ulaşabilirsiniz.
Ailelerin sorduğu sorular
UKiset zorunlu mu?
Hayır. UKiset bir özel okullar ağı tarafından kabul edilir; ancak her okul kendi koşullarını belirler ve bazıları kendi sınavlarını ya da ISEB Pre-Test'i tercih eder.
Çocuğum ISEB Pre-Test'e Türkiye'de girebilir mi?
İngiltere dışındaki öğrenciler sınava kendi okullarında ya da British Council gibi onaylı bir gözetim merkezinde girebilir. Sınavın önceden ayarlanması gerektiği için uygunluğu erkenden kontrol edin.
UKiset sonuçları ne kadar süre geçerli?
UKiset'e göre sonuçlar bir yıl geçerlidir ve öğrenci sınavı üç ay sonra tekrarlayabilir.
